| Arabic |
| has gloss | ara: أتابك لقب تركي أطلقة السلاجقة على بعض رجال البلاط والوزراء والقادة. يعني القائد أو الحاكم العسكري. |
| lexicalization | ara: أتابك |
| Catalan |
| has gloss | cat: Atabeg (també atabek o Atabak) fou un títol d'alt dignatari sota els seljúcides. Els atabegs representen al cap militar i progressivament àrbitre en les disputes i governa en nom dels prínceps. |
| lexicalization | cat: atabeg |
| Czech |
| has gloss | ces: Atabeg (turecky Atabey) byl turecký šlechtický titul, udělovaný správcům vzdálenějších provincií. Zmínka o užívání titulu atabeg se poprvé objevila u Seldžuckých Turků. |
| lexicalization | ces: atabeg |
| German |
| has gloss | deu: Atabey (auch Atabeg, Atabak) war ein Adelstitel türkischen Ursprungs (Bey), mit dem ein Statthalter eines Atabeylik bezeichnet wurde. Der Atabey unterstand dem Monarchen, war in der Rangfolge aber dem Khan übergeordnet. |
| lexicalization | deu: Atabey |
| Esperanto |
| has gloss | epo: Atabego (turke Atabey) estis turka nobela titolo, donita al administrantoj de pli malproksimaj provincoj. Mencio pri la uzado de la titolo atabego unuafoje aperis ĉe selĝukaj turkoj. |
| lexicalization | epo: Atabego |
| French |
| has gloss | fra: Atabeg, atabey ou atabek (père du prince) est un titre de noblesse turc. |
| lexicalization | fra: atabeg |
| Armenian |
| has gloss | hye: Աթաբեկ, կամ աթաբեյ (թյուրքերնից «աթա» - հայր և «բեյ», կամ «բեկ» - ցեղավար) — ժառանգական տիտղոս սելջուքների մոտ, որը նշանակում եր այն մարդին, որը կրում է սա, երկրի կամ շրջանի ղեկավարն է և առհաշիվ է միայն միապետին: Հաճախ աթաբեկները գահապահի դեր էյին կատարում մանուկ ժառանգագորդի ժամանակ: |
| lexicalization | hye: աթաբեկ |
| Indonesian |
| has gloss | ind: Atabeg, Atabek , atau Atabey adalah gelar turun temurun di Turki untuk gubernur suatu negara atau provinsi yang merupakan bawahan dari monarki. Kemunculan julukan ini terjadi saat kekuasaan Seljuk Gelar ini nantinya digunakan oleh orang Armenia, pertama dengan Zakarid-Mxargrzeli sebagai gelar militer dan saat ini masih digunakan sebagai nama keluarga. |
| lexicalization | ind: Atabeg |
| Italian |
| has gloss | ita: Atabeg, in turco lett. "padre del Signore", è il nome che in ambito turco-selgiuchide si dava al "tutore" cui era assegnato lincarico di curare leducazione militare e principesca dei figli del Sultano. |
| lexicalization | ita: Atabeg |
| Japanese |
| has gloss | jpn: アタベク（atabeg、アターベクとも書かれる）はテュルク語で「父なる君侯」を意味する。幼い君主の後見人・摂政であり養父となる有力者のこと。アラビア語・ペルシア語の資料では Atābak などと書かれている。 セルジューク朝などテュルク系の政権でしばしば活発に活動し大きな役割を果たした。その半面で混乱のもととなったこともあり、後には各地に自ら王朝を作ることとなり、トルコ系の国家における君主号のひとつともなった。後に位は王や皇帝の次席に位する単なる領主の称号となった。 |
| lexicalization | jpn: アタベク |
| Georgian |
| has gloss | kat: ათაბაგი, ათაბეგი (თურქ. ata - მამა, berg - ბატონი), სელჩუკთა სახელმწიფოში სულთნის მემკვიდრის აღმზრდელი და მეურვე. პირველი ათაბაგი იყო მალიქშაჰის აღმზრდელი ნიზამ ალ-მელქი (XI ს.). სელჩუკთა სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ ათაბაგი დამოუკიდებელი სამთავროს მეთაურის წოდებაა, ან მხოლოდ საპატიო ტიტული ეგვიპტის მამლუქთა სახელმწიფოში - მხედართმთავარი. საქარტველოში ათაბაგი იყო ერთ-ერთი ვაზირი. მის ფუნქციებში შედიოდა ტახტის მემკვიდრის აღზრდა. ათაბაგობა საქართველოში დამკვიდრდა მეფის ხელისუფლების წინააღმდეგ ოპოზიციურად განწყობილი მსხვილი ფეოდალების გაძლიერების შედეგად. 1212 წელს იგი პირველად ებოძა ივანე მხარგრძელს - ათაბაგობა იმთავითვე დაუპირისპირდა მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდლის თანამდებობას. ათაბაგობასთან ხშირად შეთავსებული იყო ამირსპასალარის თანამდებობაც. 1334 წელს გიორგი V-მ ათაბაგობა უბოძა თავის ბიძას, სამცხის მთავარს სარგის ჯაყელს. საქართველოს პოლიტიკური დანაწილების შემდეგ ათაბაგობა როგორც ვაზირობა მოისპო. "ათაბაგი" სამცხის მთავართა ტიტულად იქცა (აქედან - სამცხე-საათაბაგო). |
| lexicalization | kat: ათაბაგი |
| Korean |
| has gloss | kor: 아타베그(영어:atabeg ; 아라비아어,페르시아어:اتابك Atābak ) 혹은 아타벡이란 말은 투르크어로 아버지같은 영주라는 뜻을 갖고 있다. 어린 군주의 후견인이나 집정(執政)을 맡은 양아버지나 유력자를 가리키는 말이기도 하다. 셀주크 왕조등 투르크계 정권에서 자주 활발하게 활동해 큰 역할을 해내기도 하는 반면 혼란을 일으키는 주역이기도 해, 나중에는 각지에서 스스로 자신의 왕조를 건설하게 되어 투르크계 국가에서는 군주의 호칭중 하나로 불리게 되었다. 그러나 이 지위는 훗날 왕과 황제 다음에 있는 단순한 영주의 칭호가 되었다. 역할 투르크계 정권의 왕족남자는 사망율이 높은 전투에서 전사하거나 암살 혹은 처형등 부하나 왕족끼리에 의한 배신등이 많았기 때문에 자주 미성년의 왕자가 남아있는 경우가 있었다. 그를 지키기 위해 유능한 무장(아미르등이 후견인으로 지명되어 왕자의 모친과 결혼해 양아버지가 되거나 왕자를 대신해 섭정으로 군을 지휘했다. 이것이 [아타베그]라고 불리게 되었던 것이다. 그들 중에는 노예(맘루크)나 노예의 아들 신분에서 그대로 군 지휘관으로 취임하는 경우도 많았다. |
| lexicalization | kor: 아타베그 |
| Polish |
| has gloss | pol: Atabeg - tytuł seldżucki nadawany wychowawcy synów sułtana lub namiestnikowi prowincji. |
| lexicalization | pol: Atabeg |
| Russian |
| has gloss | rus: Атабек, или атабей (композитум из двух тюркских слов «ата» — отец и «бей», или «бек» — вождь) — наследственный титул у сельджуков, который означал, что лицо, носившее его, являлось губернатором страны или провинции, подотчётным монарху — и часто — выполняющим обязанности регента при малолетнем наследнике, или наследниках покойного государя. |
| lexicalization | rus: атабек |
| Slovenian |
| has gloss | slv: Atabeg, Atabek ali (v turških jezikih) Atabey, (armensko: Աթաբեկ, Atabek) je bil deden plemiški naslov turškega porekla. Označeval voditelja države ali pokrajine, ki je bil podrejen kralju in je bil zadolžen za vzgojo prestolonaslednika. Naslov se je prvič pojavil pri Seldžukih, kasneje pa so ga uporabljali tudi Armenci, najprej kot vojaški naziv, danes pa ga še najdemo med priimki. |
| lexicalization | slv: atabeg |
| Castilian |
| has gloss | spa: Atabeg o atabey es un título de nobleza de origen turcomano, usado para designar al gobernador de una nación o provincia subordinada a un monarca. |
| lexicalization | spa: atabeg |
| Turkish |
| has gloss | tur: Atabeg veya Atabey Selçuklu Devletinde şehzadeleri eğitip yetiştiren ve zamanla devlet kuran yüksek rütbeli memurlara verilen unvandır. Unvan ilk defa Selçuklularda kullanıldı, fakat daha önceki Türk-İslam devletlerinde de bu vazifeyi gören memurlar vardı. Osmanlılarda ise, şehzadeleri yetiştirmekle vazifeli kimselere lala denirdi. |
| lexicalization | tur: Atabeg |