| Bulgarian |
| has gloss | bul: Фибулата е метален предмет за закопчаване и украса на облеклото, употребяван повсеместно от бронзовата епоха до ранното средновековие. Състои се от игла, дъга и иглодържател - по устройство и функции прилича на съвременната безопасна игла. Среща се в много разновидности. Видовете фибули имат важно значение за датиране на археологическите паметници. |
| lexicalization | bul: Фибула |
| Catalan |
| has gloss | cat: Les fíbules foren unes agulles que enganxaven un objecte decoratiu generalment corbat. Aquesta part decorativa podia ser un anell o un disc i lagulla passava pel seu centre o també podia fer un arc. Les decoracions solien ser dor o bronze i més rarament de plata. Encara que es podia fer servir en models senzills per sostenir les robes era més comú com a ornament. Van agafar refinament sota els romans però van existir en diverses cultures. |
| lexicalization | cat: Fíbula |
| Czech |
| has gloss | ces: Spona je kovová součást oděvu spojující jeho jednotlivé součásti. Funguje jako spínací špendlík, současně však plní i funkci šperku. Pro archeologii jsou spony jedním z nejvýznamnějších prvků při vytváření chronologických a periodizačních systémů. |
| lexicalization | ces: Spona |
| Danish |
| has gloss | dan: En fibula er et bøjeligt spænde, som ofte ligner en sikkerhedsnål men som også kan have andre former. Fibulaer blev brugt fra bronze- til og med yngre jernalder. Hovedformålet med en fibula er at sammenfæste tekstiler, selv om de også har været ren dekorative. |
| lexicalization | dan: fibula |
| German |
| has gloss | deu: Eine Fibel (lateinisch fibula „Nadel“) ist eine metallene Gewandnadel nach dem Prinzip der Sicherheitsnadel, deren erste Formen schon in der Bronzezeit nachweisbar sind. Bis ins hohe Mittelalter hinein waren Fibeln in Mitteleuropa die einzigen Kleidungsverschlüsse und kamen erst mit Aufkommen des Knopfes aus der Mode. |
| lexicalization | deu: Fibel |
| Esperanto |
| has gloss | epo: Fibolo (el la latina: fibula, fiksilo) estas praa sendanĝera pinglo, ilo por kunfiksi partojn de vestaĵoj aŭ ŝtofojn. |
| lexicalization | epo: fibolo |
| Basque |
| has gloss | eus: Fibula bezala, antzinatean, jantzia osatzen zuten arropa zatiak lotzeko edo eusteko erabiltzen ziren modu orotariko metal zatiak ezagutzen ziren, botoiak Erdi Aroa ondo sartu arte ez baitziren garatu. Ohikoenek, egungo kateorratzen antzeko forma dute, orratza, urre, zilar edo brontzezko arku formako disko baten azpitik ezkutatuz. |
| lexicalization | eus: fibula |
| Finnish |
| has gloss | fin: Rintaneula on emaloitu tai jalokivin koristeltu koru, joka on tehty vaatekappaleeseen kiinnitettäväksi. Rintaneulat tehdään yleensä metallista, esimerkiksi kullasta tai hopeasta. Koristearvonsa lisäksi rintaneula voi toimia esimerkiksi viitan kiinnikkeenä. Varhaisimmat tunnetut rintaneulat ovat pronssikaudelta. |
| lexicalization | fin: rintaneula |
| French |
| has gloss | fra: La fibule (du latin fibula signifiant attache) est une agrafe, généralement en métal, qui sert à fixer les extrémités dun vêtement. Elle est généralement considérée comme lancêtre de l'épingle de sûreté. |
| lexicalization | fra: fibule |
| Western Frisian |
| has gloss | fry: De fibula (ek wol: doekspjelde of mantelspjelde) is in twadielig brûnzen foarwerp besteande út in pinne mei in goatsje, dat eartiids brûkt waard om in mantel of oare stikken klean op de skouder mei fêst te setten. It wie de foarrinner fan de slútspjelde of knoop. |
| lexicalization | fry: fibula |
| Gaelic |
| has gloss | gla: 'S e ball-maise a tha ann am bràiste a cheanglas tu ri aodach. Tha e co-ionnan ri badge is brooch sa Bheurla. |
| lexicalization | gla: Braiste |
| lexicalization | gla: Bràiste |
| Hungarian |
| has gloss | hun: Fibula, ruhakapocs, ezzel tűzték össze a felsőruhát a vállon. Nem csak a Római Birodalomban volt elterjedt, használták a kelta-germán törzsek tagjai is, ahol egyfajta rangjelző szerepe is volt. |
| lexicalization | hun: Fibula |
| Italian |
| has gloss | ita: Fibula è il nome latino della fibbia o della spilla, utilizzata in primo luogo per assicurare le vesti sulle spalle ed alla vita. Poiché il nome deriva dallosso della gamba detto perone o fibula, la cui forma, specie in animali di piccola taglia, si presta ad un utilizzo quale spillone, risulta chiaro che pur se nella terminologia archeologica la fibula è nettamente distinta dallo spillone, lorigine non solo del termine ma dellutensile stesso è strettamente connessa a quella dello spillone, con il quale condivide la funzione. Lo spillone si diffonde alcuni secoli prima della fibula; successivamente si nota in diverse aree geografiche la preferenza per luno o laltro dei due sistemi di fissaggio dei tessuti. Sotto il profilo tecnico lorigine della fibula, che è una "spilla di sicurezza" (come la tradizionale "spilla da balia") corrisponde semplicemente alla ripetura piegatura di un lungo spillone di fusione, arricchito da noduli, ingrossamenti, torsioni, ed alcune parti del quale, come in particolare la staffa, sono rese laminari attraverso battitura. |
| lexicalization | ita: fibula |
| Japanese |
| has gloss | jpn: フィブラ（fibula）とは古代ギリシア、ローマ帝国などの男女が衣服を止めるときに使われたブローチのこと。フィビュール。 |
| lexicalization | jpn: フィブラ |
| Georgian |
| has gloss | kat: მშვილდსაკინძი, ტანსაცმლია შესაკრავი ღეროვანი ან ფირფიტოვან-რკალიანი საკინძი. წარმოადგენს ფიბულის ძირითად სახეობას. ქართული მშვილდსაკინძი შეესატყვისება ევროპულ სპეციალურ ლიტერატურაში ნახმარ „მშვილდისებურ ფიბულას“ (Bogen fibel), „მშვილდისებურრკალიან ფიბულას“ (Bogen bügelfibel) და მრავალ სხვა. მშვილდსაკინძი ფართოდ იყო გავრცელებული გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარი) ადრინდელი ფეოდალური ხანის ჩათვლით და განიცდიდა ცვლილებებს. მზადდებოდა ბრინჯაოსაგან, რკინისაგან, ზოგჯერ ძვირფასი ლითონისაგან. დღემდე მოაღწია ე. წ. „ინგლისური ქინძისთავის“ სახით. სამკაულის ფუნქციასაც ასრულებდა. მშვილდსაკინძს მიაწერენ აგრეთვე თავდაპირველ საკულტო დანიშნულებას (ავგაროზის ჩამოსაკიდებელი). |
| lexicalization | kat: მშვილდსაკინძი |
| Dutch |
| has gloss | nld: De fibula (ook: doekspeld of mantelspeld) is een tweedelig bronzen gebruiksvoorwerp, met gaatje en pen. Ze was handig om mantels en andere kledingstukken (zoals de toga) op de schouder te bevestigen. Romeinse vrouwen droegen een stola boven hun tunica. Deze stola werd vastgebonden met een fibula. Het is dus de voorloper van de sluitspeld of knoop. Ook de Grieken gebruikte fibulae voor hun peplos. |
| lexicalization | nld: fibula |
| Norwegian |
| has gloss | nor: Fibula er en bøyelig spenne, som ofte ligner en sikkerhetsnål men som også kan ha andre former. Fibulaer ble brukt fra bronse- til og med yngre jernalder. Hovedformålet med en fibula er å feste tekstiler sammen, selv om de også har hatt en ren dekorativ rolle. Ettersom fibulaenes form endret seg over tid har man gjennom typologiske studier kunnet lage en kronologisk oversikt, som i mange tilfeller bidrar til å datere gravfunn. |
| lexicalization | nor: fibula |
| Polish |
| has gloss | pol: Fibula – ozdobna, metalowa zapinka do spinania szat, funkcją i kształtem zbliżona do współczesnej agrafki, używana w Europie od późnej epoki brązu (około 1500 p.n.e.) aż do średniowiecza. Nazwę tę rozciągano również na wszystkie brosze, zamki do pasków, sprzączki do pasków i opasek na włosy itp. Fibule spełniały również rolę guzików. |
| lexicalization | pol: fibula |
| Moldavian |
| has gloss | ron: Fibulă se numeşte o agrafă ornamentală de metal, care se întrebuinţa în antichitate pentru a încheia un veşmânt. |
| lexicalization | ron: fibulă |
| Russian |
| has gloss | rus: Фибула (, скоба) — металлическая застёжка для одежды, одновременно служащая украшением. Фибулы разнообразных форм были распространены с бронзового века до раннего Средневековья. При всех разнообразных изменениях формы и усовершенствованиях устройства, которым фибулы подверглись в течение различных эпох, общий их тип сохранился почти неизменным. |
| lexicalization | rus: фибула |
| Slovenian |
| has gloss | slv: :Za članek o kosti glej mečnica Fibula je današnji varnostni zaponki podobna zaponka, ki je služila za spenjanje oblačil. Prve fibule izvirajo iz bronaste dobe, uporabljale pa so se na ozemlju Evrope. |
| lexicalization | slv: fibula |
| Castilian |
| has gloss | spa: Con el nombre de fíbula se denomina todo tipo de piezas metálicas utilizadas en la antigüedad para unir o sujetar alguna de las prendas que componían el vestido, ya que, no se desarrollaron los botones hasta muy entrada la Edad Media. Las más comunes tienen una forma parecida a los modernos imperdibles, ocultándose la aguja por debajo de un disco o de una plaqueta arqueada de oro, plata o bronce. |
| lexicalization | spa: Fibula |
| lexicalization | spa: fíbula |
| Serbian |
| has gloss | srp: Брош (фр. -broche}-), луксузна украсна игла, врста накита. Прве украсне игле (брошеви) су се користили још у бронзано доба и рађене су од бронзе. Основна намена броша је да закачи (закопча) женску хаљину око врата или на грудима. Израђује се као игла, од племенитих метала или бронзе, на чијем врху може бити украс од племенитих метала или од драгог камења. |
| lexicalization | srp: брош |
| Swedish |
| has gloss | swe: :För den anatomiska termen fibula, se vadben. En fibula är ett dräktspänne ofta liknande en brosch, vanligen tillverkad av brons, men ibland av järn eller djurben. Ibland dekorerades fibulan med till exempel bärnsten, korall eller halvädelstenar. |
| lexicalization | swe: fibula |
| Ukrainian |
| has gloss | ukr: Фі́була ( — скоба) — металева застібка, яка одночасно виконувала роль прикраси. Як правило, ф. складалася з голки, корпуса і пружини. Фібули відомі з бронзової доби і проіснували до раннього середньовіччя. Фібули часто слугували для защіпання плащів на одному плечі. В археології фібули сприяють датуванню культурних шарів, оскільки форма їх змінювалася вродовж різних історичних періодів. Територія України багата на знахідки фібул імпортованих з Римської імперії, готські фібули. Поза тим, найдавніша відома в Європі форма для відливання пальчастих фібул знайдена біля села Бернашівки Могилів-Подільського району Вінницької області у майстерні слов'янського ювеліра, V-VI ст. н. е. . |
| lexicalization | ukr: Фібула |
| Chinese |
| has gloss | zho: 胸針,又称胸花，是一种使用搭钩别在衣服上的珠宝，也可认为是装饰性的别针。一般为金属质地，上嵌宝石、珐琅等。可以用做纯粹装饰或兼有固定衣服（例如长袍、披风、围巾等）的功能。 |
| lexicalization | zho: 胸針 |
