| Arabic |
| has gloss | ara: مجلس الشيوخ الروماني أو Senatus |
| lexicalization | ara: مجلس الشيوخ الروماني |
| Azerbaijani |
| has gloss | aze: Senat (latınca senatus, senex - qoca) - Qədim Romada ali dövlət orqanlarından biri. Patrisi nəsillərinin ağsaqqalar şurası əsasında yaranmışdı (e.ə. təqr. 6 əsr); çar yanında dövlət şurasından ibarət idi. Respublika dövründə plebeylərlə patrisilərin silki mübarizəsi (e.ə. 5-3 əsrlər) nəticəsində senatın bəzi hüquqları komisiyalara (xalq yığıncaqlarına) keçmişdi. E.ə. 3-1 əsrlərdə senatın vəzifələrinə qanun layihələrini əvvəlcədən nəzərdən keçirmək, hərbi işlərə, xarici siyasətə, maliyyə işlərinə, dövlət əmlakına və s. məsələlərə ali rəhbərlik daxil idi. Senat üzvlərinin (e.ə. 88 ilədək 300 nəfər, sonra 600) siyahısını senzor tərtib edirdi. İmperiya dövründə senatın hüquqları daha da məhdudlaşdırılmış, Diokletianın dövründə Roma şəhər şurasına çevrilmişdi. Senator adı ömürlük verilirdi. İmperiya dövründə irsən keçir, yaxud imperator tərəfindən bəxş edilirdi. |
| lexicalization | aze: Roma senatı |
| Bosnian |
| has gloss | bos: Senat je u starom Rimu prvobitno bilo savjetodavno vijeće kralja koje je opstalo i nakon ukidanja monarhije. Najranije zabilježeni broj članova senata u historijskim izvorima jeste 300. Sula je taj broj povećao na 600, Julije Cezar na 900, a Oktavijan Avgust ga ponovo smanjio na 600. |
| lexicalization | bos: Rimski senat |
| Bulgarian |
| has gloss | bul: Сенат (лат. senatus, от senex — съвет на старейшините) е един от висшите държавни органи в Древен Рим. Нито един законопроект не постъпвал за разглеждане в Народното събрание, ако преди това не е бил обсъден от Сената. Но дори закон, приет от народното събрание, влизал в сила, само след одобряването му от Сената. Така Сената се явявал контролиращ по отношение на Народното събрание и водел дейността му в исканото от него направление. |
| lexicalization | bul: сенат |
| Catalan |
| has gloss | cat: El Senat romà fou una institució de l'antiga Roma que va sorgir com a contrapès a la institució reial. |
| lexicalization | cat: Senat Romà |
| Czech |
| has gloss | ces: Římský senát byl v době republiky zřejmě nejvýznamnější institucí římského státu, přičemž senátoři, jeho členové, náleželi k nejváženějším římským občanům. Až do zrodu principátu nebyl senát obdařen zákonodárnou pravomocí, nýbrž mohl pouze schvalovat a vydávat nezávazná usnesení (senatus consultum) určená lidovým shromážděním (comitia). Přesto disponoval značným vlivem na římskou politiku. Jednalo se o oficiální orgán, jenž přijímal zahraniční vyslance a jmenoval správce provincií. Také spravoval veřejné finance, pověřoval konzuly a navrhoval diktátory v případě ohrožení státu. |
| lexicalization | ces: Římský senát |
| Welsh |
| has gloss | cym: Senedd Rhufain (Lladin: Senatus, or gair senex "hynafwr", felly yn llythrennol "Cyngor yr Hynafwyr") oedd prif gyngor gwladwriaethol y Rhufain hynafol. Yn ôl traddodiad fei sefydlwyd gan Romulus. Gellir dosbarthu ei hanes yn ddwy ran, yn fras. Yn ystod y Weriniaeth Rufeinig, o 509 CC ymlaen, roedd y rhan fwyaf oi haelodaun gyn-farnwyr. Ei rôl pennaf oedd cynghori barnwyr ond roedd yn ddylanwadol iawn mewn materion fel polisi tramor, cyllid a chrefydd. Yng nghyfnod yr Ymerodraeth Rufeinig daeth aelodaeth or Senedd yn swydd etifeddol yn bennaf ai phrif ddyletswydd oedd cadarnhau penderfyniadau ymherodrol. Roedd y Senedd yn parhau i gyfarfod ar ôl cwymp yr ymerodraeth yn y gorllewin (476), hyd at hanner olaf y chweched ganrif. |
| lexicalization | cym: Senedd Rhufain |
| Danish |
| has gloss | dan: Senatet (latin: Senatus) var en rådslående forsamling af stor betydning for styret i både Den romerske Republik, først, og senere Det romerske Kejserrige. Ordet senat er afledt af det latinske ord senex ("gammel mand" eller "ældste"); direkte oversat betyder senat omtrent ældsteråd. |
| lexicalization | dan: Det romerske Senat |
| German |
| has gloss | deu: Der römische Senat war bis zum Ende der Republik die wichtigste Institution des römischen Staates. Nicht nur der Senat als Gremium war verantwortlich für diese Bedeutung, auch seine Mitglieder, die Senatoren, waren stets bedeutende und im Reich allgemein anerkannte Personen. Obwohl die Rechte des Senats, der vornehmlich eine Versammlung ehemaliger Amtsträger war, und die Rechtskraft seiner Beschlüsse nie niedergeschrieben wurden, bestimmte er bis in die Zeit des Augustus und in Ausnahmesituationen auch noch danach die römische Politik. |
| lexicalization | deu: Römischer Senat |
| Modern Greek (1453-) |
| lexicalization | ell: Σύγκλητος |
| Basque |
| has gloss | eus: Erromako Senatua, latinez Senatus, eztabaidatzeko biltzarra zen, zeinek paper garrantzitsua jokatu zuen Erromatar Errepublika eta Erromatar Inperioa gobernatzerakoan. Senatus hitza senex-etik dator, latinez gizon zaharra. Hortaz, literalki, Senatua Zaharren Biltzarra zen. |
| lexicalization | eus: Erromako Senatua |
| Finnish |
| has gloss | fin: Rooman senaatti oli Rooman tasavallan neuvoa antava neuvosto. Senaatilla ei ollut valtaa säätää lakeja. Lakeja säätivät kansankokoukset comitia tributa ja concilium plebis. Korkeimmat virkamiehet taas valittiin comitia centuriatassa. |
| lexicalization | fin: Rooman senaatti |
| French |
| has gloss | fra: Le Sénat romain est l’une des plus permanentes institutions politiques de la Rome antique, étant probablement fondé avant que le premier roi de Rome accède au trône (traditionnellement daté de 753 av. J.-C.). Il survit à la chute de la Monarchie romaine en 509 av. J.-C., puis à celle de la République romaine en 27 av. J.-C., et enfin à celle de l’Empire romain en 476. |
| lexicalization | fra: Senat romain |
| lexicalization | fra: Sénat romain |
| Galician |
| has gloss | glg: O senado (do latín "senex, senis", ancián) foi unha das institucións do goberno da antiga Roma. Orixinouse como unha institución consultiva da monarquía romana, formado exclusivamente por patricios (un representante de cada gens), e adquiriu maiores prerrogativas coa República, en que pasou a referendar a través da súa auctoritas os actos dos cónsules, estendendo a súa competencia aos actos doutros maxistrados e Comicios, temas relixiosos, conflitos entre maxistrados, policía, crimes con pena capital cando esta era conmutada, cuestións militares e financeiras e tratados internacionais. |
| lexicalization | glg: Senado romano |
| Serbo-Croatian |
| has gloss | hbs: Senat je u starom Rimu prvobitno bilo savetodavno veće kralja koje je opstalo i nakon ukidanja monarhije. Najranije zabeleženi broj članova senata u istorijskim izvorima jeste 300. Sula je taj broj povećao na 600, Julije Cezar na 900, a Oktavijan Avgust ga ponovo smanjio na 600. |
| lexicalization | hbs: Rimski Senat |
| Hebrew |
| has gloss | heb: הסנאט הרומי היה גוף שלטוני שפעל ברומא העתיקה, תחילה הוא החל כגוף מייעץ למלך וכשזה הודח הוא הפך לגוף המרכזי במדינה עד ימי הרפובליקה המאוחרת שבתקופתה סמכותו החלה להתערער עד שהוא נהפך לגוף חסר עוצמה פוליטית עצמאית ונהיה כפוף לרצונו של הקיסר הרומי. |
| lexicalization | heb: הסנאט הרומי |
| Croatian |
| has gloss | hrv: Rimski senat (latinski: Senatus) bio je glavno upravno vijeće Rimske Republike, koja je nastala 509. p. n. e. i Rimskog Carstva. Iako je Zapadno Rimsko Carstvo prestalo postojati u 5. stoljeću (476.), Rimski senat nastavio se sastajati sve do kraja 6. stoljeća. Riječ senatus potječe od latinske riječi senex koja označava "starca" ili "starijeg", stoga je senat, gledano etimološki, Vijeće starijih. Senat je bio jedna od triju grana vlasti u ustavu Rimske Republike. |
| lexicalization | hrv: Rimski Senat |
| Hungarian |
| has gloss | hun: A senatus, magyarosan szenátus az egész római történelmet végigkísérő, az idők előrehaladtával más-más jogokkal felruházott, és sokszor változó létszámú testület volt. A Római Köztársaság idején gyakorlatilag, a principatus évszázadaiban elviekben a senatus volt a legfőbb törvényhozó szerv, tagjai, a senatorok pedig a római társadalom elitjét alkották. |
| lexicalization | hun: senatus |
| Interlingua (International Auxiliary Language Association) |
| has gloss | ina: Le Senato roman era le corpore deliberative e legislative del Republica roman e Imperio roman. Con le Populo roman, le Senato formava le stato: senatus populusque romani. Le senatores constitueva un ‘ordine’ roman, con le equites e le plebe. Le senatores era assi le altissime nobilitate roman. Le majoritate de administratores e alte magistratos era senatores. Solmente cives roman mascule ric poteva acceder al Senato, e isto post exercer un magistratura minor. Il habeva 600 senatores post le reformas de Cesare Augusto. |
| lexicalization | ina: Senato roman |
| Icelandic |
| has gloss | isl: Rómverska öldungaráðið (latína: Senatus) var aðal þing Rómaveldis, bæði á lýðveldistímanum (sem hófst árið 513 f. Kr.) og í keisaradæminu (sem hætti að vera til á 6. öld). Sagt var að öldungaráðið hefði verið stofnað af Rómúlusi, stofnenda Rómarborgar í goðafræðinni, sem ráðgjafarráð með 100 höfuðum fjölskyldna í borginni, svokölluðum patres (feðrum). Þegar lýðveldið komst á var fjöldi öldungaráðsmanna aukinn upp í 300. Skýr greinarmunur var gerður á öldungarráðsmönnum, eins og sjá má af slagorði Rómaveldis, SPQR, þar sem S-ið stendur fyrir senetus (öldungaráðið) en P-ið fyrir populus eða populusque (fólkið). |
| lexicalization | isl: Rómverska öldungaráðið |
| Italian |
| has gloss | ita: Il Senato romano (dal latino Senatus) era la più autorevole assemblea dello stato nellantica Roma, unistituzione rimasta invariata nel corso delle trasformazioni politiche della storia dell'impero romano, il cui significato era assemblea degli anziani, ed i cui membri erano chiamati Patres (nel significato di patrizio). |
| lexicalization | ita: Senato Romano |
| Japanese |
| has gloss | jpn: 元老院（げんろういん、、セナトゥス）は、古代ローマの統治機関。 |
| lexicalization | jpn: 元老院 |
| Georgian |
| has gloss | kat: რომის სენატი (ლათინურად - Senatus) იყო რომის რესპუბლიკის და იმპერიის პერიოდში მართვის მნიშვნელოვანი ორგანო. სიტყვა senex ლათინურად ნიშნავს უხუცესს. თავდაპირველად სენატი სწორედ უხუცესთა საბჭო იყო, ხოლო მოგვიანებით მან ბევრად ფართო მნიშვნელობა შეიძინა. |
| lexicalization | kat: რომის სენატი |
| Korean |
| has gloss | kor: 원로원(元老院, 라틴어: Senatus,영어:senate)은 고대 로마의 정치 기관이다. 공화정 시대에 들어서는 실질적인 지배기관으로 부상했으나, 제정기에는 점차 황제의 권력에 밀려 쇠퇴해 갔다. 정원은 원로원이 생기던 당시에는 300명이었으나, 뒤에 카이사르의 통치기에는 900명, 아우구스투스 이후로는 600명으로 정해졌다. 원로원 의원의 임기는 종신이었다. 투표에 의해 결정되는 집정관(consul)은 공화정 시대 최고의 직책이었으며 정원은 2명이었고 임기는 1년이었다. 기원전 509년 로마 공화정의 시작 당시부터 476년 서로마 제국이 멸망한 이후까지도 로마 역사에서 원로원은 중요한 역할을 하였다. |
| lexicalization | kor: 원로원 |
| Latin |
| has gloss | lat: Senatus Romanus (-us -i m.) fuit collegium deliberativum tam rei publicae quam Imperii. Cum verbum Senatus a verbo senex defluat, itaque Senatus valere "concilium senum" cernitur. |
| lexicalization | lat: Senatus Romanus |
| Latvian |
| has gloss | lav: Romas senāts kā viena no valsts varas institūcijām aizsākās Senajā Romā vēl tās pirmsākumā - Romas karalistes un turpinājās Romas impērijas laikā. Dažādos vēstures periodos Romas senātam bija visai atšķirīgas funkcijas. Tā, Romas karalistes laikā senātā galveno lomu spēlēja patricieši, lai gan tajā bija pārstāvēti arī plebeji. Senāts no vienas puses pildīja augstāko varas funkciju, jo tas ievēlēja karali. Taču no otras puses, reālā vara piederēja karalim un senāts pildīja drīzāk padomdevēja funkcijas. |
| lexicalization | lav: Romas senāts |
| Lithuanian |
| has gloss | lit: Romos senatas – pagrindinis Romos respublikos valdžios organas (nuo 509 m. pr. m. e.) ir vėliau – formalus ją pakeitusios Romos imperijos valdžios organas iki Vakarų Romos imperijos žlugimo 476 m. e. m. Vėliau senatas dar rinkosi iki VI a. antros pusės. |
| lexicalization | lit: Romos Senatas |
| Macedonian |
| has gloss | mkd: Римскиот сенат (лат.: Senatus) бил главното управувачко тело на Римската република (која настанала во 509 год. п.н.е.), како и на Римското царство. Иако Западното Римско царство престанало да постои во V век (476 год.), Римскиот сенат продолжил да заседава се до крајот на VI век. Зборот senatus потекнува од латинскиот збор senex што значи “старец“ или “постар“. Според тоа, Сенатот, од [етимологија|етимолошка]] гледна точка, значел “собрание на старци“. Сенатот бил една од трите гранки на власта според уставот на Римската република. |
| lexicalization | mkd: Римски сенат |
| Malay (macrolanguage) |
| has gloss | msa: Senat Rom (bahasa Latin: Senatus) ialah majlis perundingan yang merupakan sebahagian penting kerajaan bagi kedua-dua Republik Rom dan Empayar Rom. Perkataan Senatus berasal daripada perkataan bahasa Latin senex ("orang tua" atau "orang tua-tua"); secara harfiah, "Senat" difahami bermaksud sesuatu yang lebih kurang seperti Majlis Orang Tua-tua. |
| lexicalization | msa: Senat Rom |
| Dutch |
| has gloss | nld: De senaat (Lat.: senatus) was een college van 100 tot 900 senatoren, die het staatshoofd assisteerden en welke uit senioren bestond, die vaak magistraten, werden gekozen door de consuls, later door de censors. Het Latijnse woord voor Senaat, Senatus is afgeleid van senex dat oude man betekent. Letterlijk betekent senaat zoiets als raad van ouderen. |
| lexicalization | nld: Senaat |
| Norwegian |
| has gloss | nor: Senatet (av senex gammel) var Romerrikets rådsforsamling. Senatorene hadde i teorien ikke mye makt, men i virkeligheten utgjororde de kjernen i den romerske forfatningen. Dette fordi senatorene enten tilhørte eller var under kontroll av Romas aller rikeste familier. Senatet hadde spesielt mye makt over statskassen til republikken, og til forholdet mellom forbundsfellene i Italia. Senatet eksisterte ikke som en fast orginasasjon i kongetiden og den tidlige republikken. Etter 339 f.Kr., da censorene ble pålagt å innrullere de beste menn fra alle rangklasser, begynte senatet å fungere som en organisasjon. Etter hvert som eliten blant plebeierne smeltet sammen med patrisierne, ble senatet det ledende statsorganet for den nye adelen, nobiliteten. Som rådsforsamling hadde senatet opprinnelig kun auctoritas, men ikke makt, potestas. |
| lexicalization | nor: Det romerske senatet |
| Polish |
| has gloss | pol: Senat rzymski (łac. Senatus) – w czasach republiki było to ciało ustawodawcze i wykonawcze, a w czasach cesarstwa rzymskiego było to najwyższe ciało ustawodawcze. |
| lexicalization | pol: Senat rzymski |
| Portuguese |
| has gloss | por: O Senado romano (em latim: Senatus), é a mais remota assembleia política da Roma antiga, com origem nos Conselhos de Anciãos da Antiguidade oriental (surgidos após o ano 4000 a.C.). Daí a origem de seu nome, de senex, "velho", "idoso". Era uma assembleia de notáveis - o conselho dos patres(pais) ou chefes das famílias patrícias - que provinha já dos tempos da monarquia romana. Rigorosamente hierarquizado, constituía, sob a república (509 a.C.-27 a.C.), a magistratura suprema, que foi mantida sob o império (27 a.C.-476 d.C.), mas com poderes bem diminuídos, passando a ser quase como a "oposição republicana", sendo os seus titulares muitas vezes alvos a abater ou a enviar para o exílio por parte de imperadores mais hostis à instituição. |
| lexicalization | por: Senado Romano |
| Moldavian |
| has gloss | ron: Republica romană era condusă de către Senat, format dintr-un grup de cetăţeni în vârstă. În fiecare an, Senatul alegea doi consuli să conducă Roma. Senatul se întrunea pentru a discuta despre modul în care era condusă Roma şi pentru a oferi sugestii consulilor,care erau cei mai puternici oameni din Roma.Senatul avea drept de veto. |
| lexicalization | ron: Senatul roman |
| Russian |
| has gloss | rus: Сена́т (, от senex — старик, совет старейшин) — один из высших государственных органов власти в Древнем Риме. |
| lexicalization | rus: Сенат |
| Castilian |
| has gloss | spa: El Senado (del latín senex, senis, anciano) fue una de las instituciones del gobierno de la antigua Roma. |
| lexicalization | spa: Senado Romano |
| Serbian |
| has gloss | srp: Сенат или веће стараца, развио се од већа родовских старешина. То је стара римска институција, која је за време краљева имала велики углед и моћ, а у време ране републике, мишљење сената је било врховна санкција. На почетку републике било је 300 сенатора, да би их у II веку п. н. е. било 600, а у I и 900 чланова. Сенат је био састављен од актуелних и бивших највиших функционера - магистрата, који су распоређени по утврђеном списку. Тај списак се називао албум, по чијем су редоследу чланови добијали реч на расправама и претресима сената. Председавајући сената се називао принцепс, и налазио се на врху списка у албуму. Није имао извршну власт, али је морао да одобри скупштинске одлуке да би биле важеће. Принцепси су били бивши квестори и цензори, председавали су и износили мишљења и усмеравали расправу. |
| lexicalization | srp: Римски сенат |
| Swahili (macrolanguage) |
| has gloss | swa: Senati ilikuwa baraza kuu katika Dola la Roma. Jina lake limetokana na neno la kilatini senes (=mzee) kwa hiyo senati ilikuwa baraza la wazee. |
| lexicalization | swa: senati |
| Swedish |
| has gloss | swe: Den romerska senaten bestod ursprungligen av huvudmännen, patres, för de patriciska familjerna, vilka lär ha insatts av Romulus, för att utgöra ett hundramannaråd åt kungen i viktiga angelägenheter. |
| lexicalization | swe: Romerska senaten |
| Thai |
| has gloss | tha: วุฒิสภาโรมัน หรือ สภาซีเนตโรมัน เป็นสถาบันทางการเมืองของโรมันโบราณที่ก่อตั้งก่อนที่พระมหากษัตริย์แห่งโรมองค์แรกจะขึ้นครองราชย์ (ที่กล่าวกันว่าเป็นเวลา 753 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ระบบนี้รอดการล่มสลายของราชอาณาจักรโรมันเมื่อ 509 ปีก่อนคริสต์ศักราช, การล่มสลายของสาธารณรัฐโรมันเมื่อ 27 ปีก่อนคริสต์ศักราช และการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตกในปี ค.ศ. 476 ระหว่างสมัยราชอาณาจักรวุฒิสภาก็เป็นเพียงคณะที่ปรึกษาของพระมหากษัตริย์ พระมหากษัตริย์แห่งโรมองค์สุดท้ายผู้โหดร้ายลูซิอัส ทาร์ควินิอัส ซูเพอร์บัส (Lucius Tarquinius Superbus) ถูกโค่นอำนาจโดยวุฒิสภาที่นำโดยลูซิอัส จูนิอัส บรูตัส (Lucius Junius Brutus) |
| lexicalization | tha: วุฒิสภาโรมัน |
| Turkish |
| has gloss | tur: Roma Senatosu (Latince: Senatus) MÖ 509da kurulan Roma Cumhuriyeti ve onun devamı Roma İmparatorluğunun başlıca yönetim meclisiydi. Batı Roma İmparatorluğu 5. yüzyılda sona erdiyse de Roma Senatosu 6. yüzyılın sonlarına kadar toplanmaya devam etmiştir. Senatus kelimesi Latincede yaşlı anlamına gelen senexden gelir. Etimolojik olarak Senato "Yaşlılar Meclisi" demektir. |
| lexicalization | tur: Roma senatosu |
| Chinese |
| has gloss | zho: 羅馬元老院（拉丁文，Senatus）是一個審議的團體，它在羅馬共和国與羅馬帝國的政府中扮演着极其重要的角色。這個字Senatus已來自拉丁字senex（老人或長者）；西賽羅曾說，Senate是公眾事務(res publica)的引導者、辯護者和捍衛者。 |
| lexicalization | zho: 羅馬元老院 |
